(Κυριακή 26 Απριλίου 17:00)

Συντηρητής Αρχαιοτήτων και έργων Τέχνης

Η συμβολή των μη καταστρεπτικών μεθόδων διάγνωσης στη διερεύνηση της κατάστασης διατήρησης τοιχογραφιών Ιερών Ναών στο Μαρκόπουλο Αττικής

Η συντήρηση ενός έργου πολιτιστικής κληρονομιάς προϋποθέτει την εις βάθος κατανόηση της τεχνολογίας κατασκευής του, καθώς και την τεκμηριωμένη ερμηνεία της παθολογίας που αυτό παρουσιάζει. Η ανάγκη διερεύνησης της κατάστασης διατήρησης  των πολιτιστικών αντικειμένων, χωρίς να διακυβεύονται η ακεραιότητα και η αυθεντικότητά τους, οδήγησε στην ανάπτυξη και καθιέρωση των μη καταστρεπτικών μεθόδων ανάλυσης, ως βασικών εργαλείων της σύγχρονης επιστήμης της συντήρησης.

Η μακροσκοπική παρατήρηση αποτελεί αναγκαίο πρώτο στάδιο για την αρχική αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης ενός έργου· ωστόσο, δεν επαρκεί από μόνη της για την πλήρη διάγνωση των υλικών και των μηχανισμών φθοράς. Η σύγχρονη επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη παρέχει εξειδικευμένες μη καταστρεπτικές απεικονιστικές και αναλυτικές τεχνικές, μέσω των οποίων καθίσταται δυνατή η άντληση αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με τη φύση και τη σύσταση των υλικών, καθώς και με το είδος, την ένταση και τη χωρική έκταση των φθορών.

Παράλληλα, η συστηματική τεκμηρίωση όλων των σταδίων συντήρησης —από τη μελέτη της παθολογίας και τον σχεδιασμό των επεμβάσεων έως την εφαρμογή, την παρακολούθηση και τη μακροχρόνια προληπτική συντήρηση και προβολή του μνημείου— συνιστά θεμελιώδη επιστημονική και δεοντολογική υποχρέωση του συντηρητή. Η τεκμηρίωση αυτή διασφαλίζει τη διαφάνεια και την ποιότητα των επεμβάσεων, περιορίζει τον κίνδυνο αυθαίρετων ή μη αναστρέψιμων παρεμβάσεων και συγκροτεί ένα πολύτιμο πρωτογενές αρχείο με ερευνητική, εκπαιδευτική και διαχειριστική αξία.

Ως μη καταστρεπτικές μέθοδοι (Non-Destructive Testing – NDT ή Non-Invasive Techniques) ορίζονται οι τεχνικές ανάλυσης που επιτρέπουν τη διερεύνηση ενός αντικειμένου χωρίς αφαίρεση υλικού και χωρίς πρόκληση μόνιμης αλλοίωσης της δομής ή της μορφής του.

Σκοπός της παρούσας παρουσίασης είναι η ανάδειξη των μη καταστρεπτικών τεχνικών που εφαρμόστηκαν κατά την εκπόνηση της μελέτης συντήρησης των τοιχογραφιών του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδας, καθώς και η παρουσίαση της συμβολής τους, στον έλεγχο των εργασιών συστηματικής συντήρησης των τοιχογραφιών των Ιερών Ναών Αγίας Παρασκευής και Αγίας Θέκλας στο Μαρκόπουλο Αττικής.