Παπαγιαννάκος Νίκος


(Σάββατο 25 Απριλίου 17:40)

Αρχιτέκτων ΕΜΠ – DEA Γεωγραφίας της χωροταξίας, Paris IV Sorbonne, DEA Αρχαιολόγίας, Paris I Sorbonne

Γεωχωρική έρευνα στο Μαρκόπουλο Μεσογείων κατά τον 16ο-17ο αιώνα: χερσαία αγροτική ζώνη

Με βάση τις περιόδους διαπιστωμένης ευημερίας και κρίσης στην περιοχή της Αττικής και λαμβάνοντας υπόψη τα χρηματοοικονομικά και φορολογικά μέτρα της οθωμανικής διοίκησης θα διερευνηθεί η παρατηρούμενη διαδοχική εναλλαγή στην οργάνωση της γεωγραφικής ενότητας Μαρκοπούλου.

Θα επιχειρηθεί η διερεύνηση του ρόλου και της αξιοποίησης της λοφώδους γεωμορφολογίας στην χωροθέτηση του παραγωγικού αγροτικού μηχανισμού. Η εμφάνιση του τελευταίου επιβεβαιώνεται από την εγκατάσταση ενός γαιοκτητικού συστήματος με διαστήματα ακμής και παρακμής που εξαρτώνται από τις επιδημίες, τις φυσικές καταστροφές, τις επιδρομές, και συνεπώς την επάρκεια ανθρώπινου δυναμικού και την οικιστική του συγκρότηση.

Η μελέτη της αρχικής γεωγραφικής ενότητας και των διαδοχικών μεταβαλλόμενων υποδιαιρέσεών της μέσα στο χρόνο επιτρέπει να αποκαλυφθούν οι προθέσεις αφ’ ενός της διοίκησης και αφ’ ετέρου των γαιοκτητών σε συνδυασμό με τα αποδιδόμενα προνόμια και τα φορολογικά κίνητρα (μεταπώληση ή αντιπαραχώρηση δικαιωμάτων, αγορά της νομής από εγγυητές-ιδιώτες κλπ). 

Στις πρώτες διανομές εμφανίζονται επιφανείς εύπορες οικογένειες γαιοκτημόνων ενώ στις επόμενες παρατηρείται συσπείρωση νέων οικογενειών γύρω από τις αρχικές, ως γαιοκτητών ή καλλιεργητών. Η προέλευση των τελευταίων σχετίζεται κυρίως με την Άνδρο αλλά συχνά και την Αθήνα. Η κινητικότητα βρίσκεται στο απώγειό της στα μέσα των δύο εξεταζόμενων αιώνων ενώ στα υπόλοιπα διαστήματα υπάρχουν διακυμάνσεις, οι οποίες στα τέλη του 17ου αιώνα ατονούν.