(Σάββατο 25 Απριλίου 20:00)

Αρχειονόμος, Msc Ιστορίας

Το τσιφλίκι Ντάγλα Λιάδα 18ος -19ος αιώνας

Στην παρούσα ανακοίνωση θα δούμε πως τα τσιφλίκια τον 18ο  αιώνα  στην περιοχή του καζά των Αθηνών μετατρέπονται σε ελεύθερους αγρούς και πως δημιουργούνται τα κεφαλοχώρια με παράδειγμα το τσιφλίκι Ντάγλα Λιάδα. Το τσιφλίκι αυτό βρίσκεται στην νότια πλευρά της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Μαρκόπουλου και αποτελεί ένα τυπικό τσιφλίκι του καζά της Αθήνας. Κύρια καλλιέργεια  τον 18ο και 19ο αιώνα είναι τα δημητριακά. Στο τσιφλίκι αυτό υπάρχουν βοσκήσιμες γαίες, μαντριά και μελισσόμαντρες (Διασώζονται τα τοπωνύμια Παλιά Μαντρία και Μελίσσια Παπακωσταντή). Ο οικισμός του τσιφλικιού είναι δίπλα στο σημερινό Δημοτικό Στάδιο Μαρκόπουλου με ενοριακό Ναό την Αγία Παρασκευή. Ο Ναός του Αγίου Δημητρίου, νοτιοδυτικά του οικισμού φαίνεται ότι λειτούργησε ως κοιμητήριο στα τέλη του 18ου αιώνα και στις αρχές του 19ου αιώνα. 

Μέσα από την μελέτη του συγκεκριμένου τσιφλικιού θα προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε αν η ύπαρξη μεγάλων αγροτικών ιδιοκτησιών ήταν συνεχής στη διαχρονία. Η ανάγνωση των  ένορκων μαρτυριών για τα όρια του τσιφλικιού θα μας βοηθήσει να το οριοθετήσουμε. Θα ανακαλύψουμε τις γεωργικές πρακτικές που χρησιμοποιούσαν και πως μοίραζαν την γη για τις καλλιεργητικές τους ανάγκες. Θα δούμε την δημιουργία του οικισμού στον χώρο που είναι σήμερα καθώς και τα ξωκκλήσια που είτε επισκευάστηκαν είτε κτίστηκαν την συγκεκριμένη περίοδο. Θα γνωρίσουμε τους κολλήγους του οικισμού καθώς και τον ιδιοκτήτη του τσιφλικιού και την σχέση που είχε αναπτύξει με αυτούς.

Βασική πηγή για την έρευνα είναι τα αρχεία της Μικτής Επιτροπής Πώλησης Οθωμανικών Κτημάτων του 1832 και τα αρχειακά τεκμήρια που διασώζονται στους απόγονους των οικογενειών των κολλήγων. Η γενικότερη βιβλιογραφία που έχει γραφτεί για τα τσιφλίκια θα αποτελέσει οδηγό για να δούμε αν αυτά που ισχύουν γενικά εφαρμόζονται στον καζά της Αθήνας. Οι μονογραφίες που έχουν γραφτεί για το Μαρκόπουλο καθώς και οι εισηγήσεις που έχουν δημοσιευτεί στα Πρακτικά της Εταιρείας Μελετών Νοτιανατολικής Αττικής δίνουν αρκετές πληροφορίες για την συγκεκριμένη περιοχή. Βασικό μειονέκτημα της τοπικής βιβλιογραφίας είναι η έλλειψη κατανόησης του οθωμανικού δίκαιου και η προσπάθεια ανάδειξης τοπικών οικογενειών.