Υπ. Δρ. Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών Επιστημών
Ενδογενής Ανάπτυξη, Πολιτισμός και Βιωσιμότητα. Μελέτη Περίπτωσης: Η οινοποιία στην περιοχή των Μεσογείων (Ανατολική Αττική)
Το ερευνητικό απόσπασμα που παρουσιάζεται στην ΙΗ’ Επιστημονική Συνάντηση της Εταιρίας Μελετών Ν.Α.Αττικής, προκύπτει από την υπό σύνταξη διδακτορική διατριβή με τίτλο «ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΝΔΟΓΕΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μελέτη περίπτωσης του Δήμου Μαρκοπούλου Μεσογαίας Aττικής και ο ΑΣ ΜΑΡΚΟ ως μοντέλο ενδογενούς ανάπτυξης στο παρελθόν, με εφαρμογές στο σήμερα, σύμφωνα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξη Ανάπτυξης”.
Στην έρευνα επικεντρωνόμαστε να αναδειχθεί η πολιτισμική διάσταση του πρωτογενή τομέα και η σύνδεσή του με τη βιώσιμη ενδογενή ανάπτυξη στην περιοχή των «Μεσογείων» (Ανατολική Αττική).
Συγκεκριμένα εστιάζουμε στον «Αττικό Οίνο», ο οποίος αποτελεί ένα προϊόν με 3000 χρόνια ιστορία. Οι σημαντικότερες ιστορικά και εμπορικά ποικιλίες του Αττικού Αμπελώνα είναι το Σαββατιανό και η Ρετσίνα. Το ευεργετικό κλίμα της Αττικής είχαν εκμεταλλευτεί από την αρχαιότητα οι κάτοικοι της περιοχής αναπτύσσοντας την αμπελοκαλλιέργεια, μια δραστηριότητα χαρακτηριστική στην ευρύτερη περιοχή, αφού ο πρωτογενής τομές κυριαρχούσε μέχρι πρόσφατα.
Εστιάζουμε στη δραστηριότητα των μικρομεσαίων κυρίως επιχειρήσεων παραγωγής κρασιού, οι οποίες όπως προκύπτει και από την έρευνα αποτελούν συχνά επιχειρήσεις δεύτερης, τρίτης ή και τέταρτης γενιάς.
Η ανάπτυξη της οινικής κουλτούρας νοούμενης ως πολιτισμικού παράγοντα δεδομένου του ξεχωριστού terroir, θα μπορεί να προάγει τις εμπειρίες του οινοτουρισμού, ένας κλάδος που συνδέεται με τον κοινωνικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό και πολιτιστικό ιστό των οινοπαραγωγικών περιοχών και εδαφών (González San José, 2017). Συμπληρωματικά, ως προς τις επιχειρήσεις και τη δεοντολογία ως αναγκαιότητα για την παραγωγή ποιοτικού προϊόντος, είναι σκόπιμο να συνδέσουμε τη βιωσιμότητα του τόπου με την οινοποιία και αναγνωρίζουμε ότι για τους επαγγελματίες του κλάδου, προτεραιότητα αποτελεί να αφήσουν τη γη σε καλύτερη κατάσταση για την επόμενη γενιά.
Σήμερα με όρους οικονομίας κλίμακας και οικονομικής μεγέθυνσης, η παγκόσμια βιομηχανία κρασιού, η οποία αποτελείται κυρίως από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), έχει επιβιώσει από πολυάριθμες αναταράξεις κατά τη διάρκεια της μακράς πορείας της στον Παλαιό Κόσμο (Ευρώπη) και της σχετικά συντομότερης ύπαρξής της στον Νέο Κόσμο (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Νότια Αφρική, Νότια Αμερική και Ηνωμένες Πολιτείες). Παρόλες τις δεινές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που αποτυπώνονται με ανησυχητικό τρόπο στα στοιχεία της παραγωγής σε ολόκληρο τον πλανήτη, οι οινο-παραγωγοί εστιάζουν στην βιώσιμη ανάπτυξη στο προϊόν και τη δημιουργία υπεραξίας στον αμπελώνα, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η πολιτιστική διάσταση του κλάδου. Ως προς την Ελλάδα, είναι μια χώρα που διαθέτει μία από τις πιο μακρόχρονες οινικές ιστορίες παγκοσμίως, καθώς το κρασί αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού από την αρχαιότητα.