(Κυριακή 26 Απριλίου 18:00)

Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc

Ομ. Καθηγητής, Σχολή Πολ. Μηχανικών, ΕΜΠ

Αποκατάσταση και ενίσχυση φέροντος οργανισμού τριών Βυζαντινών Ναών στο Μαρκόπουλο Αττικής: Αγία Παρασκευή – Αγία Θέκλα και Αγία Τριάδα

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η αποτίμηση και η πρόταση ενίσχυσης τριών βυζαντινών ναών στο Μαρκόπουλο Αττικής – των Ι.Ν. Αγ. Παρασκευής – Αγ. Θέκλας (συνενωμένοι) και του Ι.Ν. Αγ. Τριάδας – οι οποίοι εμφανίζουν σημαντική παθολογία λόγω σεισμικών καταπονήσεων, ανομοιομορφίας εδάφους θεμελίωσης στην περίπτωση της Αγ. Τριάδας και επίδρασης ομβρίων. Η περιοχή ανήκει στη σεισμική ζώνη Ι (ag = 0,16 g, ΕΑΚ 2000), ενώ το κοινό χαρακτηριστικό των τριών μνημείων είναι η φέρουσα τοιχοποιία με αξιόλογο εσωτερικό διάκοσμο (τοιχογραφίες).

Μέρος Α – Αγ. Παρασκευή – Αγ. Θέκλα: Η ανάλυση με πεπερασμένα στοιχεία (3.813 στοιχεία κελύφους, SAP2000 v19) και δυναμική φασματική μέθοδο (CQC, 100 ιδιομορφές, ag=0,2 g, q=1,2, στάθμη DL) ανέδειξε αστοχίες σε κάμψη εκτός επιπέδου (P4-4′, λ=1,40), κάμψη εντός επιπέδου (P22-P22′, λ=1,30) και τέμνουσα (P12/P13, λ=1,06–1,38). Οι θόλοι κρίθηκαν επαρκείς (κριτήριο Ottosen, f<0). Η πρόταση ενίσχυσης περιλαμβάνει: (α) ξύλινους

ελκυστήρες 0,15×0,15 m, (β) εξωτερικό χαλινό Ο/Σ 30×40 cm, (γ) μεταλλικό πλαίσιο βόρειας θύρας και λάμα στέψης 150×10 mm, (δ) ενεμάτωση σε 3 στάδια (fwc: 5,95 → 11,88 MPa). Μετά την ενίσχυση, όλοι οι έλεγχοι ικανοποιούνται με μείωση λόγων ανεπάρκειας 37–68% και θεμελιώδη ιδιοπερίοδο 0,090 → 0,080 sec.

Μέρος Β -Αγ. Τριάδα: Ο ναός κτίστηκε σε θέση ρωμαϊκού λουτρού (αψίδα σε βάθος -2,75 m), με θεμελίωση σε βράχο ΝΔ (-1,20 m) και επίχωση ΒΑ (-0,60 m). Η ανάλυση έγινε με την μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων στο λογισμικό SAP2000 v20. Η τεκμηρίωση ανέδειξε τέσσερις ιστορικές φάσεις (Α′–Δ′) και ως κύρια παθολογία την ιστορική κατάρρευση ΒΑ κόγχης και τις ρηγματώσεις κογχών/τόξων. Η πρόταση αποκατάστασης περιλαμβάνει: διατήρηση τρουλίσκου νάρθηκα + ενεμάτωση, υποθεμελίωση κατά τμήματα (ντουλάπια 0,80–1,00 m, C20/25), νέο αναλημματικό τοίχο +0,40 m με χαλικόσακους, ενεμάτωση 3 σταδίων, βαθύ αρμολόγημα και σύστημα απορροής ομβρίων.

Συγκριτικά συμπεράσματα: Κοινός παρονομαστής και στα τρία μνημεία είναι η υιοθέτηση ήπιων, συμβατών και αντιστρέψιμων επεμβάσεων. Η ενεμάτωση με ενιαία σύνθεση κονιάματος (υδράσβεστος 35% + ποζολάνη 35% +λευκό τσιμέντο 30%, Fc,28d = 9,9 MPa) αποτελεί τη βάση σε όλες τις περιπτώσεις. Η προστασία των τοιχογραφιών και των αρχαιολογικών καταλοίπων (ρωμαϊκή αψίδα) υπαγορεύει τη διαβάθμιση της ενεμάτωσης (εσωτ./εξωτ., πίεση <0,5 atm) και την επιλογή της στάθμης περιορισμού βλαβών – DL. Η διεπιστημονική προσέγγιση — αριθμητική προσομοίωση, γεωτεχνική διερεύνηση, ανάλυση κονιαμάτων και αναστηλωτική αξιολόγηση – επιτρέπει τη δομική αποκατάσταση χωρίς βαρείες επεμβάσεις (μανδύες Ο/Σ), διασφαλίζοντας τη μνημειακή αξία.

Συγκριτικός πίνακας

	Αγ. Παρασκ.- Αγ. Θέκλα	Αγ. Τριάδα
Τοιχοποιία	Λιθοδομή, t=0,30–0,90 m	Αργολιθοδ., t=0,65–1,20 m
Θεμελίωση	Σε επίχωση, -0,50 m	Σε Βράχο ΝΔ / Επίχωση ΒΑ
Μέθοδος Ανάλυσης	Δυν. φασματ. (SAP2000)	Δυν. φασματ. (SAP2000), Τεκμηρίωση + 7 τομές
Αποτέλεσμα	Πλήρης επάρκεια (λ↓37–68%)	Αντιμετώπιση αιτιών παθολ.