(Πέμπτη 23 Απριλίου 17:00)

Αρχαιολόγοι ΕΦΑΠΝ

Λαξευτές τάφροι καλλιέργειας στην περιοχή της Βάρης Αττικής

Η τοπογραφία της Αττικής και η ανασύσταση του αγροτικού τοπίου κατά την αρχαιότητα αποτελεί αντικείμενο έρευνας και προβληματισμού εδώ και πολλές δεκαετίες. Σωστικές ανασκαφές, υπό την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς & Νήσων, σε οικόπεδα ιδιωτών στην περιοχή της Βάρης, η οποία έχει ταυτιστεί με τον αρχαίο αττικό δήμο του Αναγυρούντος, απέδωσαν στοιχεία για την οικονομία και τις καλλιεργητικές πρακτικές, κατά την αρχαιότητα. 

Συγκεκριμένα, ανασκάφηκε. σύστημα τάφρων λαξευμένων στο φυσικό κροκαλοπαγές έδαφος, σε παράλληλη διάταξη, σε μονές και διπλές σειρές, σε έκταση περίπου 3 στρεμμάτων. Στον ελεύθερο χώρο, ανάμεσα στις τάφρους εντοπίστηκαν  ορύγματα, κυρίως τετράπλευρης αλλά και ωοειδούς κάτοψης, τα οποία χωροθετούνταν είτε σε σειρά, στον ίδιο άξονα, είτε ακανόνιστα στον χώρο. Επιπλέον, κάποιοι τάφροι λειτουργούσαν ως αρδευτικά κανάλια, καθώς συνδέονταν με δεξαμενές.

Από το εσωτερικό των τάφρων και των ορυγμάτων συλλέχθηκε ποσότητα κεραμικής, η οποία αποδίδεται χρονολογικά στην ύστερη αρχαϊκή και κλασική περίοδο, καθώς και  θραύσματα λεπίδων οψιανού. Οι τάφροι είχαν χρησιμοποιηθεί για καλλιέργειες ανθεκτικές σε εδάφη ξηρά και πετρώδη. Από τις αρχαίες πηγές (Ξενοφών, Οικονοµικός, 9.3-5. Στράβων, Γεωγραφικά, 15.3.11. Κολουµέλλας, De Arboribus, 1.6, 4.2. Πλίνιος, Historia Naturalis, 17.35.166-169) γνωρίζουμε ότι η μέθοδος του ταφρεύειν (φύτεμα μέσα σε τάφρους, που ανοίγονται στο χώμα ή τον μαλακό βράχο) χρησίμευε για την καλλιέργεια της αμπέλου. Τα μεμονωμένα ορύγματα, πιθανόν να είχαν χρησιμοποιηθεί για την φύτευση μεγάλων δένδρων (ελαιόδεντρα, συκιές, ροδιές κ.α). 

Η παρούσα ανακοίνωση στοχεύει να αναδείξει πτυχές του αγροτικού τοπίου, των καλλιεργητικών μεθόδων και της οικονομίας των Αναγυρασίων, κατά την αρχαιότητα, στο πλαίσιο μίας ευρύτερης προβληματικής για την αττική ύπαιθρο.