Μπάικα Καλλιόπη, Κουτσούμπα Δέσποινα, Anbar Jafar, Νομικού Παρασκευή


(Πέμπτη 23 Απριλίου 19:00)

1. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ενάλιας Αρχαιολογίας της Μεσογείου, Centre Camille Jullian, Πανεπιστήμιο Aix-Marseille, Aix-en-Provence, France

2. Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

3. Centre Camille Jullian, Πανεπιστήμιο Aix-Marseille, Aix-en-Provence, France 

4. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Υποβρύχιες αρχαιολογικές έρευνες στο αλιευτικό καταφύγιο Παλαιάς Φώκαιας στο δήμο της Αρχαίας Αναφλύστου. Προκαταρκτικά αποτελέσματα ερευνών 2019-2023

Στην παρούσα εργασία θα παρουσιαστούν τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των ενάλιων αρχαιολογικών ερευνών που διεξήγαγε η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (ΕΕΑ) στο αλιευτικό καταφύγιο Παλαιάς Φώκαιας στον δήμο της αρχαίας Αναφλύστου Αττικής. 

Κατά τις πρόσφατες έρευνες αποκαλύφθηκε η διάταξη της αρχαίας πόλης- λιμάνι συμπεριλαμβανομένης της λιμενικής λεκάνης που προστατεύεται από δύο κυματοθραύστες, της οχύρωσης του λιμανιού που ενισχυόταν με πύργους, καθώς και του οικοδομικού ιστού που αποτελείτο από οικίες, δρόμους, αποχετευτικούς αγωγούς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης, μεταξύ άλλων.

Πιο συγκεκριμένα, η λεκάνη του αρχαίου λιμανιού ορίζεται από δύο λιμενοβραχίονες: έναν βορείως και έναν νοτίως, με τον νότιο κυματοθραύστη να καλύπτεται εν μέρει από τον σύγχρονο λιμενοβραχίονα του αλιευτικού καταφυγίου. Η λιμενική οχύρωση που ενισχύεται με πύργους τεκμηριώθηκε στη συνολική της έκταση, ενώ τα εντυπωσιακά λείψανα του εκτεταμένου βυθισμένου οικισμού της αρχαίας λιμενικής πόλης της Αναφλύστου εντοπίστηκαν στο βόρειο τμήμα της λεκάνης του λιμανιού έως βάθος -3 μέτρα περίπου.

Μεθοδολογικά, οι έρευνες του 2019-2020 και 2023 περιέλαβαν τρισδιάστατη υποβρύχια τοπογραφική τεκμηρίωση με ηλεκτρονικούς θεοδόλιχους (Total Station) της βυθισμένης περιοχής, εναέρια φωτογραμμετρία με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drone) από το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, θαλάσσια γεωφυσική έρευνα από το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και υποβρύχια φωτογραφική και φωτογραμμετρική τεκμηρίωση των καταβυθισμένων αρχαιολογικών δομών σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Aix-Marseille. Τέλος, όλα τα δεδομένα συσχετίστηκαν σε κοινή βάση δεδομένων Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), στην οποία ενσωματώθηκαν αρχαιολογικά δεδομένα από διαφορετικές βυθισμένες τοποθεσίες που εντοπίστηκαν στην περιοχή του Λαυρίου Αττικής,  (Λιμάνι Πασσά, Πούντα Ζέζα, Θορικός, Σούνιο) και είναι υπό μελέτη από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων.